Klimaatverandering vormt een groeiende uitdaging voor mondiale landbouwsystemen, waarbij viticulture, oftewel wijnbouw, als één van de meest kwetsbare sectoren wordt beschouwd vanwege de gevoeligheid van wijnstokken (Vitis vinifera L.) voor temperatuur- en neerslagfluctuaties. In semi-aride gebieden zoals Balochistan, Pakistan, zijn deze effecten bijzonder manifest.

Vroeger waren druiven gewoon druiven. Ze hingen aan de stok, werden geplukt, geperst en werden wijn. Simpel. Maar in 2025 leven we in tijden waarin zelfs druiven een curriculum vitae nodig hebben met superkrachten vermeld onder "bijzondere vaardigheden."

De klimaatverandering is een van de meest urgente kwesties van onze tijd, met verstrekkende gevolgen voor vrijwel alle aspecten van ons leven en onze economie. Een sector die bijzonder gevoelig is voor deze veranderingen is de wijnbouw. Terwijl traditionele wijnregio's worstelen met nieuwe uitdagingen, openen zich elders onverwachte mogelijkheden. België, een land dat historisch gezien niet bekend staat om zijn wijnproductie, bevindt zich plotseling in een interessante positie. In dit artikel onderzoeken we de kansen en uitdagingen die de klimaatverandering biedt voor de Belgische wijnbouw.

De wereldwijde wijnbouw ondergaat een ingrijpende transformatie nu de klimaatverandering de uitbreiding van wijnbouwpraktijken in koele klimaten in traditionele en opkomende wijnregio's versnelt. Deze verschuiving betekent meer dan alleen een geografische verplaatsing; het omvat een grondige heroverweging van de wijnbouwmethoden, waarbij duurzaamheid, kwaliteitsverbetering en aanpassing aan milieu-uitdagingen voorop staan.

De Franse wijngaarden, het kloppende hart van 's werelds meest gerenommeerde wijnproductie, staan voor een ongekende crisis. Klimaatverandering bedreigt deze historische wijngaarden op een schaal die experts tien jaar geleden nog onmogelijk achtten.

De wijnindustrie, met haar rijke traditie en verfijnde kunst, staat voor een ongekende uitdaging: klimaatverandering. Dit artikel doet een poging om deze veranderingen samen te vatten, gebaseerd op inzichten van toonaangevende experts uit zowel de industrie als de academische wereld, en schetst een beeld van een sector in transitie, die zich bewust is van de noodzaak tot verandering en actief zoekt naar oplossingen.

Het glas ziet er vreemd uit als het wordt geserveerd. Het is niet wit, het is niet rosé en het heeft eigenlijk geen van die ‘normale’ wijnkleuren. Het zit ergens tussen gebrande sienna en oude honing in, met een lichte troebelheid die het licht vangt als een winterzon door gaas. De sommelier, met zijn getatoeëerde onderarmen en ontspannen houding, behandelt het als de zeldzame vinylplaat die het is, met hetzelfde respect. “Oranjewijn”, zegt hij, alsof dat alles verklaart. “Zes maanden op de schillen. Biodynamisch. Geen toegevoegde sulfieten.” Het koppel aan de tafel naast ons leunt voorover, geïntrigeerd of geschokt, het is moeilijk te zeggen. Ik hef het glas en de geur komt me tegemoet nog voordat de rand mijn lippen raakt: gedroogde kamille, walnootschillen, iets licht geoxideerds, zoals de achterkamer van een antiekwinkel. Ik denk dat dit is hoe rebellie smaakt in 2026. Of hoe we hebben besloten dat rebellie zou moeten smaken, in ieder geval.

Over tien jaar bestellen wij onze favoriete wijn niet langer op basis van klassieke scores, maar dankzij slimme AI die onze smaken beter kent dan wijzelf. Misschien drinken we zelfs wijn die niet uit een wijngaard komt, maar uit een laboratorium. Toekomstmuziek? Niet als het aan Priscilla Hennekam ligt, de bevlogen oprichtster van de beweging “Rethinking the Wine Industry”.

Wat als ik je vertel dat er een wereld bestaat buiten de platgetreden paden van Sauvignon Blanc en Pinot Noir? Welkom in het universum van vergeten druivenrassen. Vandaag neem ik je mee op reis langs drie exotische parels: Assyrtiko uit Griekenland, Baga uit Portugal en Blaufränkisch uit Oostenrijk. Zet je schrap, want deze druiven zijn allesbehalve mainstream.

De hedendaagse wijnwereld wordt gekenmerkt door een fundamentele spanning tussen industriële massaproductie en artisanale, duurzame wijnbouw. Ray Isle, Executive Wine Editor bij Food & Wine, presenteert in zijn boek "The World in a Wineglass" een overtuigend argument dat de manier waarop wijn wordt gemaakt en door wie, een groot verschil kan maken in het glas. Deze wetenschappelijke analyse onderzoekt de kernprincipes van duurzame wijnbouw zoals beschreven in Isle's werk en plaatst deze in de bredere context van milieubewuste wijnproductie.

Dit vraagstuk houdt mij als eigenzinnig vrijzinnige al een tijdje bezig (ik bewonder daarom ook Priscilla Hennekam voor haar voortdurende zoektocht naar rethinking.wine): de paradox van een cultuur die tegelijkertijd meer participatief én meer vervreemd lijkt dan ooit tevoren. Wanneer ik de klacht van de hedendaagse wijnmaker lees die zich beklaagt dat zijn sector vasthoudt aan een eenzijdig productiemodel, herken ik daarin een dieper existentieel dilemma dat wortels heeft in de middeleeuwse kloostercultuur.

De wijnindustrie staat op een cruciaal kruispunt. De fundamenten die ooit het succes ervan ondersteunden – exclusiviteit, deskundige autoriteit en rigide classificaties – brokkelen af onder het gewicht van culturele transformatie. De machtsverhoudingen verschuiven. Vertrouwen evolueert. De betekenis zelf wordt opnieuw gedefinieerd. De wijnindustrie, gebouwd op geschiedenis, rituelen en controle, moet even pauzeren en nadenken. We kunnen oude modellen blijven verdedigen, of we kunnen nieuwe ontwerpen. We kunnen proberen mensen terug te leiden naar het verleden, of we kunnen hen uitnodigen om samen met ons de toekomst tegemoet te gaan.